Taniec jako element edukacji międzykulturowej

INNOWACJA PEDAGOGICZNA

TANIEC JAKO ELEMENT EDUKACJI MIĘDZYKULTUROWEJ

IX 2013 – VI 2016

MIEJSCE REALIZACJI:

SZKOŁA PODSTAWOWA 108

WROCŁAW UL. B. CHROBREGO 3

 AUTOR I REALIZATOR : ELŻBIETA GRZELAK

  1. Wstęp.

„… nic nie daje dzieciom tyle stosownej pewności siebie i umiejętności zachowania się i nic ich tak nie pobudza do obcowania z ludźmi, jak taniec, przeto sądzę, że należałoby uczyć je tańczyć tak wcześnie, jak są w stanie tego się nauczyć.”

Słowa angielskiego filozofa i pedagoga Johna Locke’a (1632-1704 ) zwracają uwagę na potrzebę stosowania formy tańca w pracy z dziećmi, ze względu na jego właściwości.

Taniec to nie tylko ruch, osiąganie artystycznej wypowiedzi, to także – a może przede wszystkim wychowanie człowieka: wychowanie społeczno-moralne umysłowe, estetyczne, wychowanie fizyczne. Od początków ludzkiej historii taniec towarzyszył człowiekowi i przez wieki odrywano w nim nowe możliwości.

W dzisiejszych czasach, gdy zaistniała konieczność przygotowania młodego pokolenia do dialogu kultur, gdy edukacja patriotyczna ,  regionalna, międzykulturowa stała się podstawowym nurtem wychowania społeczeństwa obywatelskiego, dostrzegłam w tańcu obok właściwości artystycznego rozwoju dzieci – możliwość kształtowania nowoczesnego mieszkańca Europy. Każdy bowiem naród w nowoczesnej i wspólnej Europie powinien posiadać wiedzę dotyczącą z jednej strony kultury uniwersalnej, ogólnoludzkiej, europejskiej, a z drugiej istotnych elementów kultury narodowej, czyli tego, co jest nam najbliższe, co nas kształtuje.

W pracy z dziećmi wykorzystuje się wiele  twórczych form i metod  stymulujących ich rozwój, odkrywających talent i kreatywność myślenia. Wykorzystując taniec i zabawy ze śpiewem w pracy dydaktyczno-wychowawczej , można między innymi w sposób naturalny kształcić poczucie rytmu, prawidłową postawę i elastyczność ruchu dzieci. Konstruując program edukacji tanecznej wzięłam pod uwagę możliwości i zdolności uczniów: trzeba rozwijając zainteresowania taneczne dzieci – stale zwracać uwagę na ich możliwości percepcyjne, dostosowywać metody , na bieżąco korygować szczególnie techniczną stronę kroków i figur tanecznych. W trakcie nauki tańca należy zwracać na wszelkie przejawy aktywności twórczej dzieci, ponieważ skutkiem takich działań jest wytwarzanie czegoś nowego: tańca, ekspresji ruchowej, wartości estetycznych. Taniec pozwala mi także w radosny i niewerbalny sposób wprowadzić dzieci w świat narodowej tradycji, świadomości lokalnej, narodowej; kochania tego co nam najbliższe – miasta, regionu,  ojczyzny.

Biorąc udział w wielu międzynarodowych projektach , nie rzadko  zdarzało się, że uczestnicy z Polski mieli problemy z zaprezentowaniem etnicznej kultury swojego kraju. Dlatego uważam, że uczenie dzieci tańca ludowego i narodowego jest przede wszystkim podtrzymywaniem tradycji naszych przodków, kultywowaniem narodowego dorobku kultury tanecznej, zwróceniem uwagi na niezmierne bogactwo ruchu i piękna w nim zawartego. Wprowadzenie tańca ludowego  w proces nauczania szkolnego – oprócz uatrakcyjnienia zajęć przyniesie pozytywne skutki w wychowaniu pokolenia znającego jeden z ważniejszych elementów dziedzictwa kulturowego Polski.

Wrocław – miasto z dzielnicą „Czterech świątyń”, miasto, które od wieków tętni wielokulturowością  jest szczególnym miejscem w którym w procesie nauczania dzieci i młodzieży nie może brakować edukacji międzykulturowej. Tylko bliższe poznawanie kultury innych narodów ( w tym mniejszości narodowych ) w celu zburzenia stereotypów, budowania integracji środowiskowej oraz kształtowania pozytywnych i otwartych postaw młodych mieszkańców naszego miasta pozwoli na łatwiejsze zrozumienie otaczającej nas rzeczywistości, budowanie dialogu i przyjaźni, tolerowanie inności, pozbywanie się kompleksów.

Według mnie taniec jest elementem edukacji międzykulturowej ponieważ jako dziedzina sztuki, sama w sobie jest wartością kulturową, którą trzeba pielęgnować.

Popularyzowanie i nauka tańców etnicznych innych narodów nie tylko ze względu na wartości estetyczne, może stać się dla potrzeb edukacyjnych alternatywnym sposobem przyswajania wiedzy, kształtowania postaw i poznawania dziedzictwa kulturowego Europy.

Wieloletnie prowadzenie zespołu ludowego „ Przyjaciele Wiolinka” dla dzieci w wieku 5-10 lat przy Wrocławskim Centrum Twórczości Dziecka oraz przeprowadzenie w kilkunastu wrocławskich szkołach projektu „Taniec jako element edukacji międzykulturowej”  dowiodło jak duże jest zapotrzebowanie i zainteresowanie  wśród nauczycieli i uczniów alternatywnymi formami i metodami  rozwijającymi z jednej strony artystyczne zdolności, a z drugiej wpływającymi na wychowanie tolerancyjnego i obywatelskiego pokolenia.

Taniec ludowy jest ciekawą formą pracy z dziećmi. Poprzez swoją prostotę, a jednocześnie żywiołowość, dostojność, wesołość, fantazję jest nośnikiem głębszych treści m.in. patriotycznych.

Program obejmujący naukę tańców ludowych: regionalnych i narodowych polskich i innych narodów dostosowany jest do możliwości dzieci w wieku wczesnoszkolnym szkolnym. Oparty został o moje wieloletnie doświadczenie pedagogiczne i doskonalenie z zakresu tańca, artystycznej animacji, edukacji regionalnej oraz  udziałowi w projektach międzynarodowych (bezpośrednia możliwość zapoznawania się z etniczną kulturą innych narodów).

  1. Opis zasad innowacji.
    1. Zakres innowacji

Program, dotyczący edukacji tanecznej, przyspiesza rozwój poczucia rytmu, elastycznego poruszania się taneczno – ruchowego, podnosi sprawność ruchową. Program  jest  zgodny z podstawą programową  i stanowi uzupełnienie i wzbogacenie treści programowych z  zakresu edukacji muzycznej, wychowania społeczno-moralnego, wychowania fizycznego oraz wiedzy i umiejętności ogólnych  w pierwszym etapie kształcenia i dzieci w wieku przedszkolnym ( klasa 0) W związku z wprowadzeniem dodatkowych zagadnień i treści konieczne jest wprowadzenie  po jednej godzinie  dla każdej klasy na poziomie zajęć w ramach dodatkowej lekcji z wychowania fizycznego. Przewiduje się prowadzenie innowacji   długoterminowo.

  1. Motywacja wprowadzenia innowacji i oczekiwania z nią związane.

Taniec jest sztuką.

Taniec jest harmonią: ciała, umysłu i muzyki. Jest on wyrażaniem emocji, może być rozmową z widzem i partnerem/partnerami. W tej sztuce tancerz jest zarazem twórcą, tworzywem i narzędziem, a także jednym z odbiorców. Taniec pozwala uczestnikom (twórcom i widowni) doświadczyć piękna i harmonii, wyrazić przekaz, przeprowadzić dialog…

Taniec jest kulturą.

Tak jak muzyka czy rysunek, taniec towarzyszy ludzkości od początku. Istnieją prymitywne i wyrafinowane formy tańca. Każdy krąg kulturowy ma własne formy tańca. Taniec jest również narzędziem komunikacji międzyludzkiej, bardzo ważnym narzędziem. Używamy tańca w wielu sytuacjach, w naszym kręgu kulturowym głównie gdy świętujemy, lub prezentujemy się przeciwnej płci, albo w uroczystych momentach. Oprócz typowych spotkań imprez i prywatek, istnieją sytuacje, w których ciężko jest nie zatańczyć: studniówka, wesele, bal sylwestrowy… ale taniec może też być spontaniczny, popatrzmy na piłkarzy kiedy strzelą gola😉 W żywych i rozwijających się do dziś formach taniec może być zaproszeniem i prezentacją walorów, wyrazem radości, przygotowaniem do walki, popisem zręczności, może przekazywać religie i mitologie, może być przeniesieniem w odmienne stany świadomości – mistycznym doświadczeniem, może być zwyczajem i tradycją, może być opowieścią, może być również abstrakcyjnym ornamentem dowolną alegorią lub wszystkim tym naraz… Każdy styl ma swoją historię, swoje podstawy i swoich twórców, swoje zasady i późniejsze formy.

Taniec jest sportem

Taniec jest definitywnie formą ruchu. Jest to forma która wyjątkowo angażuje wszystkie mięśnie i stawy do intensywnej a zarazem płynnej pracy. Jest to jeden z najzdrowszych sportów. Taniec to duży wysiłek ale taki który nie męczy, ponieważ nie koncentrujemy się na wysiłku samym w sobie ale na sztuce, którą tworzymy. Taniec wymaga dokładności, szybkości, gibkości, płynności ruchów, opanowania ciała i danej techniki, przy założeniu jasnych kryteriów oceny – mamy zawody, turnieje taneczne, w różnych dziedzinach. Tancerze, którzy w nich uczestniczą to prawdziwi sportowcy, którzy ćwiczą od dziecka, pod okiem trenera, podporządkowując swój styl życia dla sukcesu w zawodach.

Taniec łączy sztukę, kulturę i sport dlatego jest uniwersalnym środkiem wspierającym proces nauczania dzieci. Ta forma ekspresji rozwinie wielokierunkowo potencjał dzieci oraz ich zainteresowania, które mogą kontynuować na dodatkowych zajęciach ( koło taneczne) co sprzyja aktywnemu spędzaniu czasu wolnego. Jestem przekonana, że dzieci podniosą swoje możliwości ruchowe, rytmiczne i muzyczne. Dodatkowym atutem zajęć tanecznych jest rozwój związany z kinezjologią edukacyjną, która pozytywnie wpływa na proces rozwoju umysłowego dzieci. Efektem zajęć tanecznych będzie również utożsamianie dzieci z regionem, ojczyzną  oraz  zmiana stereotypów i uprzedzeń w stosunku do mniejszości narodowych poprzez poznawanie części dziedzictwa narodowego jakim są oryginalne tańce i muzyka.

Ważnym elementem  jest wykorzystanie w pracy z grupą metod zabawowych umożliwiających otwarcie się na innych, uwolnienie siebie samego od lęku i niepewności przed deprymującą oceną, pozwalają one dostrzec różne mocne strony wśród uczestników grupy oraz wzmacniają motywację do wysiłku.

Dzięki pracy zespołowej rozwiną się indywidualne zdolności każdego dziecka. Zajęcia tego rodzaju pozwolą  ujawnić inicjatywę, aktywność i samodzielność uczniów.

Konieczność zapamiętania poszczególnych zmian zachodzących w układach tanecznych zmusza do uwagi, szybkiej orientacji, decyzji, uczy przestrzegać ładu i porządku, podporządkowywać się umownym przepisom, wyrabia pozytywne cechy charakteru, kształci wrażliwość estetyczną.

  1. Cechy innowacji
  • Oferty szkoły
    Systematyczność i celowość podejmowanych działań.
    Zintegrowanie innowacji z realizacją zadań wynikających z planu pracy dydaktyczno – wychowawczej (włączenie w tematykę kompleksową).
  • Wprowadzanie alternatywnych form wychowania fizycznego
  • Skuteczność metod dostosowanych do możliwości dzieci w edukacji wczesnoszkolnej
  1. Cel ogólny

Poznawania przez dzieci świata, ludzi i siebie poprzez alternatywna formę ruchową jaką jest taniec rozumiany jako sztuka, kultura i sport.

  1. Cele szczegółowe.
  • Wychowanie i kształtowanie postaw i nawyków ucznia takich jak odpowiedzialność za siebie i innych, panowanie nad emocjami, przełamywanie własnej nieśmiałości, poczucie własnej wartości bez konieczności rywalizacji.
  • Wyzwalanie radości z uczestniczenia w zajęciach tanecznych
  • Nabywanie podstawowych umiejętności ruchowych wpływających na zdolności motoryczne , które będą niezbędne do progresywnego rozwoju fizycznego, emocjonalnego i intelektualnego w następnym etapie edukacji
  • Podnoszenie sprawności poprzez zróżnicowane doświadczenia ruchowe doskonalące zmysły
  • Stwarzanie warunków do kształtowania zachowań sprzyjających zdrowiu przez czynny udział w zajęciach ruchowo-tanecznych w formach lekcyjnych i pozalekcyjnych
  • Zapoznanie dzieci z dziedzictwem kultury narodowej i innych narodów poprzez naukę tańców etnicznych.
  • Wspieranie uzdolnień dzieci i rozbudzanie wrażliwości estetycznej.
  • Kształtowanie pozytywnych, otwartych i tolerancyjnych  postaw wobec mniejszości narodowych (Żydów, Romów, wyznawców prawosławia, protestantów) i innych narodów.
  • Wzbogacanie programów edukacyjnych o alternatywne sposoby przyswajania wiedzy – metody artystyczne – taniec.
  1. Przewidywane efekty.
  • taniec pozwoli wykształci świadomość własnego ciała,
  • wzmocni koordynacji wzrokowo-ruchową,
  • usprawnieni całe ciało, podniesie tężyznę fizyczną, wpłynie na harmonijny rozwój
  • znacząco wpłynie na lateralizację,
  • podniesie poczucie rytmu i uwrażliwi na muzykę i ogólne umuzykalnienie,
  • wykształci orientację w przestrzeni,
  • wpłynie na umiejętność dzielenia przestrzeni z innymi ludźmi
  • umożliwi przeżywanie sukcesu i satysfakcji z własnej pracy
  • poprzez życzliwą atmosfera pracy w czasie realizacji programu będzie sprzyjał głównie rozwojowi zainteresowań uczniów.
  • program wprowadza w dziedzictwo kultury narodowej postrzeganej w kontekście kultury europejskiej – dzieci poznają tańce regionalne, narodowe, tańce mniejszości narodowych , tańce etniczne innych narodów
  • program posiada walory edukacyjno-wychowawcze, zmieni styl i sposób spędzania czasu wolnego ( pozwali na rozwijanie zainteresowań na dodatkowych zajęciach – szkolne koło taneczne)

7.Metody sprawdzania osiągnięć dzieci.

Ocenie podlegają: przygotowanie do zajęć, inwencja własna dzieci, pomysłowość, aktywność, zachowanie, respektowanie zasad zabaw rytmiczno = tanecznych. Na zajęciach dokonuje się słownej oceny uczniów. Uczniowie są wdrażani do samooceny i samokontroli. Ocena końcoworoczna jest konsultowana i analizowana z nauczycielem prowadzącym. Sformułowana zostaje w formie opisowej według zasad obowiązujących dla tego etapu w SP 108 i zawiera informacje dotyczące aktywności ucznia na zajęciach, jego przygotowanie i umiejętności muzyczne, rytmiczne i taneczne.. Na zakończenie roku szkolnego uczniowie prezentują zdobyte umiejętności taneczne.

8.Osiągnięcia dzieci podlegające ocenie

Klasa 0

  • Rozpoznaje charakter muzyki
  • Reaguje na sygnały i zmiany tempa
  • Zna kierunki i orientuje się w przestrzeni
  • Potrafi maszerować w rytmie ćwierćnutowtym
  • Aktywnie podejmuje zadania ruchowo-muzyczne
  • Współpracuje z grupą , partnerem
  • Koordynuje ciało w zadaniach ruchowych
  • Realizuje proste układy taneczne

Klasa I

  • Rozpoznaje dźwięki dłuższe i krótsze.
  • Recytuje rytmicznie proste teksty z uwzględnieniem tempa, dynamiki, intonacji i barwy głosu.
  • Zna i wykonuje podstawowe kroki polki.
  • Wyraża ruchem określone stany i sytuacje.
  • Interpretuje ruchowo treści piosenek.
  • Reaguje ruchem na zmiany miary taktu.
  • Reaguje ruchem na dźwięki wysokie, średnie, niskie.
  • Realizuje ruchem wartości rytmiczne.
  • Rozpoznaje nastrój w muzyce.

Klasa II

  • Tworzy inscenizację ruchową do piosenek.
  • Reaguje ruchem na sygnały muzyczne.
  • Tworzy ruch improwizowany do muzyki
  • Śpiewa poprawnie poznane piosenki.
  • Posiada orientację ruchowo-przestrzenną
  • Realizuje ruchem metrum dwudzielne wg, Dalacro’za
  • Wykonuje podstawowe kroki i figury podstawowych tańców ludowych
  • Prezentuje swoje umiejętności taneczne w zespole.
  • Zna klasyczne(baletowe) pozycje rąk i nóg

Klasa III

  • Podporządkowuje ruch w poznanej muzyce wartościom rytmicznym, zmianom dynamicznym i tempa.
  • Śpiewa piosenki poprawnie pod względem intonacji i dynamiki
  • Wykonuje podstawowe kroki i figury walca, poloneza, krakowiaka, tańców regionalnych oraz nowoczesnych.
  • Nazywa i rozpoznaje polskie tańce narodowe
  • Interpretuje ruchem poznane piosenki i utwory muzyczne.
  • Wykonuje akompaniament do piosenek.
  • Improwizuje ruchem muzykę.
  • Przedstawia za pomocą gestu i mimiki tańce ze śpiewem.
  • Prezentuje swoje umiejętności.
  • Potrafi zatańczyć w zespole kilka tańców etnicznych.

III. Ewaluacja.

  1. Udział i osiągnięcia uczniów w zajęciach pozalekcyjnych – szkolne koło taneczne. – imprezy pozaszkolne i środowiskowe
  2. Prezentacje szkolne – imprezy okolicznościowe
  3. Ankieta dla rodziców.
  4. Załączniki

1.Informacje o sposobie realizacji programu:

Praca nad zdobywaniem umiejętności tanecznych wymaga od uczniów  wysiłku i wytrwałości. Dlatego niezbędne są wzmocnienia, wskazywanie konkretnych sposobów polepszania pracy. Na podstawie obserwacji wyszczególniłam kilka etapów pracy z dziećmi:

1). uświadomienie uczniom nazwy umiejętności

2). wyjaśnienie mechanizmu działania umiejętności

3). przypomnienie wiadomości i reguł postępowania

4). pokazanie przez nauczyciela wzorowo wykonanej czynności

5). pierwsze indywidualne czynności wykonane pod kontrola nauczyciela

6). kolejne, zbiorowo wykonane czynności przez uczniów pod kontrolą

7). systematyczne i samodzielne ćwiczenia

8). opanowanie umiejętności

Podczas realizacji programu niezbędna jest współpraca realizatora z nauczycielami poszczególnych klas. Ważne jest przekazywanie informacji o dzieciach, ocena umiejętności ruchowo-tanecznych, realizowanie wspólnych zadań np. pokazów dla rodziców.

Metody, formy i środki:

  1. Metody twórcze: elementy metod R. Labana, Dalcroze’a, Z. Kodai, kinezjologii edukacyjnej,

Metody nauczania ruchu

  1. Metoda syntetyczna. Polega na całościowym nauczaniu zestawów mniejszych elementów, motywów i wreszcie większych zestawów muzyczno – ruchowych.
  2. Metoda analityczna. Polega na dzieleniu złożonych i trudniejszych koordynacyjnie ćwiczeń na fragmenty, które po osobnym opanowaniu scala się w płynny ruch.
  3. Metoda mieszana ( syntetyczno – analityczna ). Polega w pierwszej fazie na nauczaniu częściami tańca a następnie w pełnej formie.
  4. Metoda kompleksowa. Polega na nauczaniu wyodrębnionych przez nauczyciela kompleksów ruchowych danego tańca i jest połączeniem poprzednich metod, stosowanym często w celu korygowaniu błędów w wykonywanym ruchu.

2.Formy

  1. a) indywidualne ( autoprezentacja, indywidualne zadanie taneczne)
  2. b) partnerskie (np. przez wykonywanie zadań tanecznych i ruchowych w parach)
  3. c) grupowe (w małych 3-6 osobowych zespołach)
  4. d) zbiorowe.

Ze względu na miejsce realizacji procesu kształcenia wyróżnia się formy:

  1. a) klasowo-lekcyjne,
  2. b) warsztatowe,
  3. c) ogólnoszkolne (np. pokazy, prezentacje)
  4. Środki

-Odtwarzacz CD, płyty z nagraniami muzycznymi ( muzyka: ludowa, współczesna ( różne style), klasyczna, tablica interaktywna – programy multimedialne – Taniec, filmy instruktażowe

  1. Zakres treści edukacyjnych
  • relaks – odprężenie psychofizyczne przy muzyce – wprowadzenie w świat muzyki klasycznej (dobór repertuaru)
  • ćwiczenia kształcące świadomy ruch
  • ćwiczenia uwrażliwiające na kierunek ruchu
  • ćwiczenia oddechowe
  • technika ruchu – korekta postawy uczniów, wytwarzanie nawyku estetycznego poruszania się, rozwijanie sprawności ruchowej – ćwiczenia przy muzyce
  • elementy klasyki baletowej – pozycje podstawowe rąk i nóg
  • ćwiczenia do muzyki związane z naprzemiennością – kinezjologia edukacyjna
  • ćwiczenia inhibicyjno-incytacyjne,
  • reagowanie na sygnały muzyczne
  • rozwijanie umiejętności poruszania się w przestrzeni przez stosowanie ćwiczeń muzyczno-ruchowych (tworzenie koła, kółek, szeregu, rzędu, marsz ze zmianą kierunku) improwizowanie ilustracji muzycznych na różne tematy ( zjawiska przyrody, naśladowanie zwierząt, czynności itp.
  • rozwijanie wypowiedzi ruchowej inspirowanej piosenką, bajką, opowiadaniem, nastrojową muzyką, zabawy ruchowe ze śpiewem ( ilustracyjne, inscenizowane, rytmiczne, taneczne) zabawy ruchowe przy muzyce ( uwrażliwiające na elementy muzyki i z zakresu techniki ruchu, opowieści ruchowe), realizacja wartości ćwierćnut i ósemek przez ruch (metoda Dalacroz’a) marsz, bieg utrwalanie relacji czasowych między poznanymi wartościami nut w ćwiczeniach ruchowych akcent metryczny – zaznaczanie akcentu metrycznego oraz miar taktowych różnymi formami ruchu reagowanie ruchem na zmiany tempa i dynamiki obserwowanie zmian dynamiki w słuchanych utworach
  • reagowanie na ruchem na dźwięki różnej wysokości rozwijanie szybkiej reakcji, koncentracji uwagi i aktywnej postawy przez stosowanie ćwiczeń z użyciem sygnałów muzycznych kształcenie umiejętności poruszania się w przestrzeni przez ćwiczenia muzyczno-ruchowe ( tworzenie małych i dużych kół, szachownicy, figur geometrycznych, korowody marszowe z zastosowaniem różnych figur) improwizowanie ilustracji muzycznych na temat zjawisk przyrody, cech zwierząt, zjawisk codziennego otoczenia itp. z uwzględnieniem zmian dynamiki i tempa
  • praca z partnerem, praca z grupą
  • ćwiczenia w samodzielnym określaniu przez uczniów metrum w taktach 2/4, 3/4, 4/4 z równoczesnym akcentowaniem np.ruchem pierwszej miary
  • realizacja ruchowa wartości ćwierćnutowych i ósemkowych w taktach 2/3, 3/4, 4/4
  • synkopa w takcie 2/4 jako charakterystyczny element krakowiaka
  • ćwiczenia ruchowe w utrzymaniu równego tempa ( w marszu, biegu)
  • doskonalenie  techniki ruchu tanecznego
  • kształcenie umiejętności poruszania się w przestrzeni przez ćwiczenia muzyczno-ruchowe ( zmiana zgodna z frazą, rodzaju ruchu, kierunku, układu przestrzennego, partnera)
  • interpretacja ruchowa utworów muzycznych
  • improwizowanie obrazków muzycznych
  • układanie rytmów do porzekadeł i przysłów
  • realizowanie podskokiem grupy rytmicznej: ósemka z kropką plus szesnastka
  • zapoznanie z  tańcami narodowymi, tańcami innych narodów, tańcami mniejszości narodowych – charakterystyka – pochodzenie, specyfika muzyczna
  • nauka podstawowych kroków i figur tanecznych: odstawny, dostawny, podskoki, cwał, przytupy ,podskoki w obrotach, doskoki obunóż, krzesany, przytupy
  • nauka tańców regionalnych – polka dolnośląska, kozira, jedliniok
  • nauka tańców narodowych – polonez, krakowiak, kujawiak
  • nauka tańców innych narodów – tańce bałkańskie ( Grecja – mikonos, serviko, Rumunia – promoroaca, Słowacja – cztery kroki, lapkana polka, Rosja – trojka, korobuszka, tańce celtyckie – Anglia- farmers jigg, cirle dance, Szkocja – petronela, shetland wedding reel, Niemcy – stopgalopp, Belgia – baanopstekker, Dania –masquerade,  i inne
  • nauka tańców mniejszości narodowych – Ukraina- hopak, Izrael – nigun atik, niguno shel yossi, well of fortune, Kurdyjski – dalal, tance romskie
  • nauka elementów tańca towarzyskiego – cha cha, salsa, walc
  • nauka elementów tańca nowoczesnego

Program został rozłożony na etapy wprowadzania treści dla dzieci z klas O i I, klasy II i klasy III w układzie  spiralnym. Treści zaproponowane w pierwszym cyklu, są bazą , która obowiązuje we  wszystkich poziomach z możliwością elastycznego podejścia do ilości stosowanych powtórzeń ćwiczeń w celu uzyskania oczekiwanego efektu. Każdy następny cykl pogłębia treści i wynika z wcześniej poznanego materiału. W ten sposób poruszamy się w obrębie tych samych haseł programowych rozszerzając i pogłębiając wiedzę i umiejętności ucznia.

  1. Bibliografia.

Kuźmińska O „ Taniec w teorii i praktyce” AWF, Poznań 2002

Trześniowski R. „Zabawy i gry ruchowe” Warszawa 1992

Wawrowska R. „Ruch muzyka” WSiP, Warszawa 1988

Jachińska M., „Grupa bawi się i pracuje” Wrocław 1994

Kuligowska K., „Doskonalenie lekcji”, Warszawa 1984

Własna praca magisterska „Taniec jako element edukacji międzykulturowej” pod kierunkiem prof. J Maciejewskiego DSWE Wrocław

„Podstawa programowa”dla pierwszego etapu edukacji

ZGODA AUTORA INNOWACJI

Wyrażam zgodę na wprowadzenie i realizację innowacji pedagogicznej Taniec jako element edukacji międzykulturowej w Szkole Podstawowej 108 we Wrocławiu.

Informacja o autorze innowacji.

Elżbieta Grzelak magister edukacji wczesnoszkolnej, nauczyciel dyplomowany

staż pracy 27 lata

Ukończone formy doskonalenia z zakresu tańca, animacji kulturalno-społecznej, muzyki, zajęć artystycznych djące podstawę do realizacji innowacji pedagogicznej:

– kurs „ Plastyczno-muzyczny I stopnia” – 136 godz. WOM 29.o2.1996

– kurs „Plastyczno-muzyczny II stopnia” – 100 godz. WOM 05.06.1996

– Warsztaty „Pantomima: zabawy, ćwiczenia, etiudy dla dzieci i młodzieży – 30 godz. WOM 06.04.1997

– kurs „Plastyka ruchu”- 80 godz. WOM 16.06.1997

– konsultacje teoretyczno-praktyczne z zakresu tańca ludowego – DSBB – E.Miedzińska 20.01.2000

– warsztaty „Animacja artystyczna dzieci i młodzieży” – 16 godz. WCTD – prowadzenie prof. D. Tarlowski i J.Pascal z Wiednia 30.10.2000

– kurs „Budujemy tożsamość lokalną w oparciu o program internetowy COMENIUS” – 15 godz. DODN – 14.01.2001

– warsztaty „Taniec, ruch, improwizacja” – WCTD 12-14.01.2001

– warsztaty „ Animacja artystyczna dzieci i młodzieży c.d.” 16 godz. WCTD 18.11.2001

– warsztaty „Taniec etniczny” WCTD prowadzenie I. Konachowicz  19.11.2001

– kurs „Wspomaganie rozwoju dziecka metodą teatralną” 12 godz. WCDN  05.12.2001

– kurs „ Teatr dziecięcy- od zabawy do teatru”  20 godz. WCDN  20.02.2002

– szkolenie „Wychowanie regionalne w przedszkolu i klasach I-II szkoły podstawowej”  WCDN  28.02.2002

– konsultacje „Projektowanie działań w zakresie wychowania regionalnego przedszkolu i na I etapie kształcenia”-         WCDN  18.04.2002

– kurs „ Kurs tańców etnicznych w zakresie: tańce żydowskie, tańce bałkańskie – poziom podstawowy” CIRKLE DANCE I. Konachowicz  25.05.2002

– szkolenie międzynarodowa konferencja pod patronatem prezydenta Wrocławia „Najważniejsze aspekty i cele edukacji kulturalnej” 12,04.2003

– kurs „Wielokulturowość Dolnego Śląska”  50 godz. WCDN 12.04.2003

– szkolenie – międzynarodowe szkolenie dla multiplikatorów „Arrangement- international workshop” –Bratysława, Słowacja 8.06.2003

– warsztat „Animacja artystyczna – istotny czynnik w pracy z dziećmi i młodzieżą” 60 godz. trójstopniowy cykl warsztatów dla multiplikatorów – Kultur Kontakt Austria i WCTD 09.11.2003

– warsztat „Gry i zabawy ruchowo-sceniczne” 7 godz. WCTD 09.04.2005

 Doświadczenia artystyczne i współpraca z organizacjami

  1. Współpraca z fundacją Wrocławskim Centrum Twórczości Dziecka nauczyła mnie podejmowania działań na rzecz rozwoju twórczości dzieci. Od 2004 pełnięspołeczną funkcję Członka Zarządu fundacji. Dzięki moim inicjatywom zostały wyremontowane pomieszczenia siedziby organizacji. Pozyskałam fundusze, znalazłam wolontariuszy i osobiście modernizowałam i nadzorowałam remont. Uczestniczyłam także w pisaniu projektów edukacyjnych z których nieodpłatnie mogły korzystać dzieci z rodzin wielodzietnych. Zajęcia teatralne , plastyczne, taneczne, wokalne prowadzone przez profesjonalna kadrę dostarczały dzieciom artystycznych przeżyć i bogactwa duchowego.
  1. „Teatr za jeden uśmiech” to akcja charytatywna zainicjowana przez WCTD do której włączyłam się wraz z zespołem tanecznym Przyjaciele Wiolinka. Celem tej akcji było wywołanie uśmiechu na buziach cierpiących dzieci a także, „łączenie radości tworzenia z radością dzielenia”. Angażowanie uczestników projektu (dzieci prezentujących swoje umiejętności) do dawania otuchy swoim kolegom ze szpitali i Domów Dziecka wywoływało wzruszenia a „sztuka nie była tylko dla sztuki”. Na jasełka pt. „Hej kolęda, kolęda” przygotowane przeze mnie na scenie teatru Kalambur zaproszone zostały dzieci z rodzinnych domów dziecka.

Efektem podjętej akcji charytatywnej jest wspomaganie leczenia przez uśmiech i twórcze działanie , ale jednocześnie wychowywanie młodego pokolenia w chęci niesienia pomocy potrzebującym.

  1. Gdy fundacja Pomocy Ludziom Chorym zwróciła się o pomoc finansową dla chorego dziecka jako Członek Zarządu fundacji w porozumieniu z Prezesem zorganizowałam charytatywny pokaz taneczny zespołu Przyjaciele Wiolinka podczas, którego zbieraliśmy fundusze na leczenie chorej Uli.( styczeń 2005)

Efekty: Oprócz oczywiście niesienia pomocy potrzebującym istotne dla mnie było angażowanie dzieci z mojego zespołu do rozumienia potrzeby empatii wobec innych.

  1. Wrocławskie Śródmieście , gdzie znajduje się moja szkoła jest dzielnicą o bardzo zróżnicowanej strukturze społecznej. Zróżnicowanie to widać w śród uczniów mojej szkoły dlatego wszelkie inicjatywy szkoły i Rady Osiedla Nadodrze skierowane dla osób samotnych i nieporadnych życiowo są godne uznania. Podejmując pracę w Szkole Podstawowej 108 od razu włączyłam się do wspomagania akcji – Wigilia dla Samotnych. ( 2005, 2006, 2007). Moja pomoc polegała na przygotowaniu oprawy artystycznej tych imprez – szkolne koło taneczne oraz czynnościach organizacyjnych.
  1. Na terenie mojej szkoły (2005) byłam zaangażowana w propagowanie programu Rady Miejskiej Wrocławia Pomocy dla Rodzin Wielodzietnych – „Dwa plus trzy i więcej”. Jednostką koordynującą program jest Centrum do spraw rodziny przy MOPS. Program jest elementem długofalowej Strategii Rozwoju Miasta, w szczególności      w   zakresie   realizowania   lokalnej polityki rozwiązywania problemów społecznych.

Podstawowymi celami Programu są:

– promowanie  modelu  rodziny  z  dziećmi  i pozytywnego wizerunku Rodziny Wielodzietnej;

– umacnianie rodziny oraz  wspieranie  realizacji  funkcji  Rodziny Wielodzietnej;

– poprawa   warunków   życia   i   wzmocnienie   kondycji  Rodzin Wielodzietnych;

–  zwiększenie szans rozwojowych i życiowych dzieci  i  młodzieży  z Rodzin Wielodzietnych.

Moim zadaniem było przekazanie informacji o programie rodzicom, rozdanie broszur, zachęcenie do przystąpienia do programu. Zadanie realizowałam w dniu zebrań z rodzicami, gdzie miałam okazję dotrzeć do zainteresowanych.

Uważam, że każda pomoc rodzinom zwłaszcza wielodzietnym jest ważnym aspektem, który przede wszystkim wpłynie na wychowanie dzieci – obywateli tego miasta.

Efektem moich działań było przybliżenie i zachęcenie rodzin wielodzielnych do przystąpienia do programu „Dwa plus trzy..”

6.Współpraca podczas międzynarodowej wymiany młodzieży Szkoły Podstawowej 108 a Hauptschule Oberwolbling z Austrii była – 17-24-09-2005 była wspaniałą okazją do integracji dzieci z obu szkół. Włączyłam się do tego zadania poprzez przeprowadzenie warsztatów tanecznych. Taniec jest językiem międzynarodowym, mowa ciała, gesty i uśmiech wspomagają dialog i otwierają na bliższe poznanie.

Ważnym efektem tego działania była międzynarodowa integracja.

  1. Podczas organizacji – 04.11.2005 międzynarodowej wymiany dzieci i młodzieży gościliśmy w naszej szkole uczniów ze Szkoły Podstawowej 28 z Grodna. Aby przybliżyć nasze tradycje przygotowałam pokaz polskich tańców ludowych.

Efektem podjętego działania jest umożliwienie bliższego zapoznania dzieci z Grodna  z tradycjami polskimi.

  1. Za udział i przygotowanie prezentacji podczas trzeciej edycji Święta Ulicy Świętego Mikołaja Towarzystwo Miłośników Wrocławia wyraziło podziękowanie i zaprosiło do współpracy partnerów (naszą szkołę), którzy prezentują wysoki poziom artystyczny.

Efektem współpracy jest edukacja dzieci poprzez uczestniczenie w ważnych wydarzeniach lokalnych.

  1. Z dużym zaangażowaniem podjęłam się społecznej pomocy przy organizacji I DZIECIĘCEGO KONKURSU AKTORSKIEJ INTERPRETACJI PIOSENKI podczas 28 PPA 2007. Przegląd odbywał się na scenie teatru Kalambur. Jako wolontariuszka zajmowałam się koordynowaniem przebiegu imprezy. Za sprawną organizację imprezy otrzymałam podziękowanie od dyrektora naczelnego i artystycznego Teatru Muzycznego Capitol – K.Imieli oraz prezes WCTD M. Strońskiej-Zaremby.

Efektem podjętego działania jest uczestniczenie w dużym wydarzeniu artystycznym z udziałem utalentowanych dzieci. Niewątpliwym przeżyciem było dla mnie przy okazji poznanie takich artystów jak – Robert Moskwa, Sambor Dudziński czy Robert Gonera.

  1. Moje zainteresowania edukacją międzykulturową i tańcami innych narodów inspirują mnie do poszukiwania możliwości pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności. W lutym 2008 rozpoczęłam współpracę ze Związkiem Ukraińców w Polsce. Poznałam strukturę organizacji i włączyłam się do realizacji projektu finansowanego przez Urząd Marszałkowski dotyczącego kultywowania tradycji mniejszości ukraińskiej ( w tym łemkowskiej). Projekt obejmuje działania skierowane do dzieci. Moim zadaniem była nauka tańców i przygotowanie dzieci do udziału w prezentacji. W czerwcu zespół pod moim kierunkiem zadebiutował na imprezie miejskiej – KALEJDOSKOP KULTUR, który jest realizowany w ramach obchodów Święta Wrocławia, a organizatorami jego pierwszej edycji są: Urząd Miejski Wrocławia, Organizacje Pozarządowe Mniejszości Narodowych i Etnicznych we Wrocławiu, Centrum Kultury AGORA, Fundacja Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego.

Prezentacja szeroko pojętej kultury i tradycji, m.in. mniejszości niemieckiej, ukraińskiej, greckiej, romskiej, łemkowskiej, żydowskiej, muzułmańskiej – w formie występów artystycznych, koncertów, pokazów rękodzieła i sztuki – miała na celu kształtowanie postaw otwartości, tolerancji i szacunku dla odmienności kulturowej, narodowej i religijnej. Tylko w atmosferze współpracy i wspólnej zabawy możliwy jest dialog ponad podziałami. W programie Kalejdoskopu Kultur wystąpiły: chór niemiecki Die Heimatanger, chór prawosławny Sinaxis, zespoły ukraińskie Witrohon, Oksamyt, Bude Fajno i Bandura, zespoły romskie Neło Drom i Romani Bacht, zespół grecki Peristeri, zespół karaimski Dostłar, zespoły łemkowskie Vesna i Kyczera, zespół żydowski Eszwemaim, zespół muzułmański Dzieci Wajnachów oraz grupa folkowa Buraky.

Efektem współpracy ze Związkiem Ukraińców w Polsce jest możliwość poznawania kultury i tradycji innych narodów. Mam okazję uczestniczyć w ważnych imprezach miejskich, które dostarczają mi wieli artystycznych wzruszeń także inspiracji.

11.”Łączymy pokolenia” to program partnerski Fundacji PZU i Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce realizowany od kwietnia 2005 roku do którego mogły przystąpić organizacje na zasadzie konkursu. Wrocławskie Centrum Twórczości Dziecka otrzymało grant na realizację tego zadania. Zostałam zaproszona do współpracy przy projekcie.

Efekty realizacji programu własnego i innowacji w klasach 0-III i szkolnego koła tanecznego:

IV Wrocławski Przegląd Dziecięcych Zespołów Tanecznych GALOP 2006WYRÓŻNIENIE

V Wrocławski Przegląd Dziecięcych Zespołów Tanecznych GALOP 2007

 I MIEJSCE KLASY 1-3

II MIEJSCE KLASY 4-6

VI Wrocławski Przegląd Dziecięcych Zespołów tanecznych GALOP 2008

II MIEJSCE KLASY 1-3

II MIEJSCE KLASY 4-6

Dolnośląski Festiwal Zespołów Tanecznych 2007 ( MDK- Fabryczna)

WYRÓŻNIENIE

Przegląd Amatorskiej Twórczości Tanecznej „DANCE-WRO” 2008

I MIEJSCE

VIII Wrocławski Przegląd Dziecięcych Zespołów tanecznych GALOP 2010

WYRÓŻNIENIE KLASY IV-VI

III MIEJSCE KLASY I-III

IX Wrocławski Przegląd Dziecięcych Zespołów tanecznych GALOP 2011II MIEJSCE KLASY IV-VI

Rok szkolny 2013/2014

  • 15.11.13 – Dzielnicowy Przegląd Pieśni Patriotycznej
  • 11.12.13 – Tuwimalia
  • 17.01.14 – 18 Wrocławska Kutia
  • 18.01.14 – Koncert kolę – Dzień Jedności Chrześcijan – Aula Leopoldina
  • 11.03.14 – KAZIUKI
  • 9.05.14 – Święto Europy ( impreza miejska)
  • 31.05.14 – FESTYN RADY OSIEDLA NADODRZE – Dzień Sąsiada
  • 14.06.14 – Kalejdoskop Kultur – ( impreza międzynarodowa – Wyspa Słodowa)

Rok szkolny 2014/2015

  • 17.10.2014 – Festiwal Kultury Ukraińskiej  VIVA UKRAINA
  • 16.01.2015 – 19 Wrocławska Kutia
  • 17.01.2015 – Koncert Kolęd – Dzień Jedności Chrześcijan – Aula Leopoldina